İnsanların çoğu Demre’ye iki şey için gelir: Myra’nın kaya mezarları ve Noel Baba Kilisesi. Aynı öğleden sonra da ayrılır. Yazık oluyor, çünkü asıl güzel kısım bunların iki yanındaki yirmi kilometrelik kıyı. Aşağıda misafirlerimize tavsiye ettiğimiz her yer harita üzerinde işaretli; yalnızca tekneyle ulaşılabilenler ayrıca belirtilmiş.
Haritadaki bir işarete dokunun, ne olduğunu görün.
Örnek rotadır; kaptan günü havaya ve denize göre ayarlar. · Konumlar OpenStreetMap’ten (ODbL). Görüntü kaynağı haritada yazılıdır.
Doğrudan kayaya oyulmuş Likya mezarları ve altlarında yaklaşık on bin kişilik bir Roma tiyatrosu: bu kıyının en büyüğü ve en iyi korunmuşu. Kentin büyük bölümü hâlâ Myros nehrinin üstüne yığdığı alüvyonun altında; ona Anadolu’nun Pompeii’si denmesinin sebebi bu. Restorasyon çalışması sürüyor, bazı bölümler kapalı olabilir. Şehir merkezine beş dakika ve neredeyse hiç gölgesi yok.
Nikolaos’un piskoposluk yaptığı 4. yüzyıl kilisesi: Noel Baba’nın ardındaki gerçek kişi. Bizans döneminden kalma taban mozaikleri ve freskler hâlâ yerinde.
Myra’nın antik limanı; Hadrian’ın tahıl ambarı hâlâ ayakta ve bölgenin müzesi tam yanında. Buradaki kazılarda 5. yüzyıla ait bir sinagog ortaya çıktı: Anadolu’nun Akdeniz kıyısında bulunmuş ilk sinagog; taşlarında menora kabartmaları hâlâ duruyor. Bizans döneminde aynı limanın çevresinde beş kilise ve bu tek sinagog yan yanaydı. Arkasındaki sulak alan 168 kuş türünün kaydedildiği bir kuş cenneti. Her gün 08:30–18:45 açık; ayrıca 19:00–21:00 arası gece müzeciliği var, gişe 20:00’de kapanıyor; tekne turundan sonra uğramayı mümkün kılan da bu. Müzekart gündüz girişini kapsıyor; gece bileti için üstüne 200 TL ödeniyor (2026).
Yamaçtaki kent; sessiz ve otlar arasında. Sura ile kehanet merkezi tek bir yerleşimdi: Apollon kutsal alanı yaklaşık 600 metre aşağıda, sazlıktaki kaynağın başında.
Çam ormanının içinden yürüyerek çıkılan tepe kenti; devrilmiş lahitlerle dolu bir tiyatro ve ta denize kadar uzanan manzara.
Gökkaya Koyu’nun üstündeki sırtta, Kapaklı köyünün yanında bir Likya yerleşimi. Ev tipi mezarlar ve lahitler makiliğin arasında duruyor; altta deniz var, kapıda bilet satan yok.
Çevreli’de bir tepede (eski adıyla Tırmısın), Üçağız’dan iki kilometre içeride, 365 metre yükseklikte, ovaya bakar. Alçaktaki güney tepeciğinde ise Dor nizamlı bir Apollon Tapınağı sökülüp kendi taşlarıyla kiliseye çevrilmiştir.
Sura’nın altındaki kutsal alan; rahipler geleceği balıkların hareketinden okurdu. Kaynağın başında üç kez flüt çalınır, balıkların yaptığı şey cevap sayılırdı. Tapınak sazlığın içinde duruyor, yoldan bir patikayla iniliyor.
Davazlar köyü sınırlarında, Demre’den yaklaşık kırk kilometre uzakta, tepe üstünde surlu bir kent. MÖ 5. yüzyıla tarihlenen düzensiz taş surlar, bir agora ve çevresine lahitler dizilmiş kaya mezarları; planı diğer Likya kentlerine benzemez.
Kekova Adası boyunca bir buçuk kilometre, berrak suyun hemen altında uzanan Likya sokakları, merdivenleri ve depoları. Burada yüzmek yasaktır; tekneden yanınızdan geçişini izlersiniz.
Burayı kuranlar Likyalılardı ve tarihlerinin büyük bölümünde Yunan, Pers ya da bir başkasının uyruğu değildiler. Kendi dilleri ve kendi alfabeleri vardı; kendilerini Likya Birliği ile yönetiyorlardı: her kentin büyüklüğü oranında temsilci gönderdiği, büyük kentlerin küçükleri kolayca ezemediği bir federasyon. İki bin yıl sonra Alexander Hamilton, Federalist Yazılar’da bu birliği bir konfederasyonun nasıl işlemesi gerektiğine örnek gösterdi.
Simena da bu kentlerden biriydi ve bu boğazın iki yakasına kurulmuştu. MS 2. yüzyılda art arda gelen depremler kıyı şeridini birkaç metre aşağı indirdi; kentin denize bakan yarısı sulara gömüldü. Geriye kalan, yıkılmış bir harabe değil: batmış bir sokak planı. Merdivenleri suyun içine kadar takip edebilir, depo duvarlarını izleyebilir, artık yüzeyin altında kalan bir rıhtımın yontulmuş bloklarını görebilirsiniz.
Bu hat boyunca yüzmek ve dalmak yasak, durmak da öyle. Bugün böyle sağlam kalmasının sebebi tam olarak bu yasak: bu kıyıdaki hemen her antik yerin aksine kimse üstünde yürüyemedi, parça koparamadı, eve bir şey götüremedi. Biz tekneyi en yavaş hızında geçirir ve işaretli hattın dışında kalırız.
Eski tersane koyu; su kıyısında yıkık bir Bizans kilisesi ve aynı döneme ait su altı taş işçiliği duruyor ve burada üzerinde yüzmenize izin var.
Adı tersanedir ve zaten tersaneydi. Kekova Adası’nın kuzey kıyısında, havanın gelebileceği her yönden korunaklı, yeterince derin bir koyda gemiler karaya çekilir, onarılır ve inşa edilirdi. Yontma taş kızakları hâlâ bir metre suyun altında duruyor.
Koyun dibindeki ayakta kalan yapı Bizans dönemine ait: bir kilisenin apsisi; kavisi hâlâ belli, çevresine yontma bloklar dağılmış. Su altındaki taş işçiliği kiliseden eskidir ve birkaç yüz metre doğudaki Batık Şehir’le aynı batmış kıyı hattına aittir: aynı depremler, aynı çöküş.
Batık Şehir’in aksine burada yüzmeye izin var; durağın asıl anlamı da bu. Antik taş işçiliğinin üzerinde süzülebilirsiniz: pek çok yerde yapabileceğiniz bir şey değil.
Aşırlı Adası’nın yabani keçilerinin gözlediği bir boğazdan girilen, geniş ve korunaklı mavi-yeşil koy. Bu kıyının en sakin demirleme yerlerinden biri.
Gökkaya, takımadanın doğu ucundaki korunaklı sudur ve rüzgâr çıktığında tekneler oraya kaçar. Aşırlı Adası koyun ağzına bir dalgakıran gibi uzanır; koyun işe yaramasının sebebi budur: ölü dalga dışarıda kırılır, içeride su düz kalır.
Adada yaban keçileri yaşar ve doğru ana denk gelirseniz genellikle sırtta görünürler. Aşırlı ile anakara arasındaki kanal, Kekova’ya açılan iki kapıdan doğudakidir; batıdaki, Kaleköy Kalesi’nin altındaki boğazdır. Antik çağda burada da aynı mantık geçerliydi. Dar geçidi tutan, trafiği tutardı.
Bizim için günün ilk doğru dürüst yüzme molasıdır ve karşı yönden gelen günübirlik tekneler henüz buraya varmamış olacak kadar erkendir.
Aşırlı Adası açığında bir deniz mağarası ve Akdeniz fokunun son üreme alanlarından biri: dünyada yaklaşık 900, Türkiye sularında ise yaklaşık 120 birey kalmış bir tür. Eskiden tekneler içeri girerdi. 2025’ten beri mağaranın ağzı zincirle kapatıldı ve giriş yasak; kızılötesi foto kapanlar ziyaretlerin fokları ne kadar ürküttüğünü ortaya koymuştu. Mağarayı denizden görmek hâlâ mümkün, biz de öyle gösteriyoruz.
Mağara bir fok yuvasıdır. Akdeniz foku, dünyanın en nadir büyük memelilerinden biridir: toplam yaklaşık dokuz yüz birey kalmış, bunların yüz yirmi kadarı Türkiye sularında. Tam olarak böyle yerlerde yavrularlar: içinde gizli bir kumsal olan, yalnızca sudan girilebilen bir deniz mağarası.
Yıllarca tur tekneleri içeri girdi. Mağaraya yerleştirilen kızılötesi foto kapanlar bunun ne yaptığını gösterdi: sürekli ürkütülen foklar, kumsalı terk ediyor, geç dönüyor ya da hiç dönmüyordu. Ocak 2025’te bu mağaranın ve Kaş’taki Mavi Mağara’nın ağzı zincirle kapatıldı; kaymakamlıklar giriş yasağı tabelalarını astı.
Biz bu kararı doğru buluyoruz ve etrafından dolaşmaya çalışmıyoruz. Mağarayı dışarıdan görürsünüz; zaten görülmesi gereken kadarı budur: foklar da vazgeçemedikleri tek şeyi ellerinde tutar.
Takımadanın en berrak suyu; Kekova Adası’nın batı ucunda, yaklaşımı koruyan adacıkların üzerinde yıkık istihkâmlarla.
Burası Kekova’nın batı yaklaşımıdır ve doğudaki gibi gözetlenmiştir. Koy, Kara Ada ile Topak Adası arasında yer alır; girişine dizilmiş alçak adacıkların yüksek noktalarında yıkık taş işçiliği vardır; haritalarda ve halk arasında adları Karakol Adaları’dır. Bunlarla Kaleköy’deki kale arasında, takımadaya giren her yol bir yerden görülüyordu.
Ayakta kalan şey mütevazıdır: duvar sıraları, bir gözetleme yapısının temelleri, yamaç aşağı kaymış yontma bloklar. Kazılmamışlar ve tabelaları da yok; yani karşınızdaki bir anıt değil, bir savunma düzeninin taslağı. Arkalarında boğazla birlikte denizden bakıldığında, neden oraya konduklarının mantığı kendiliğinden anlaşılıyor.
Koyun adı ise güverteden nasıl göründüğünden geliyor. Dip açık renk kaya ve kum; su soğuk ve berrak olacak kadar derin, dibi olduğu gibi görecek kadar sığ. Genellikle günün en sakin durağıdır.
Her sabah kalktığımız liman, antik Andriake’nin yanında. Tekneler, birkaç balık lokantası, yürüme mesafesinde müze ve Gökkaya’dan inen sahil patikasının bittiği yer.
Çayağzı Plajı açığında tatlı su kaynağı denize karışır ve caretta carettalar suyun değiştiği yerde beslenmeye gelir. Tekneler çıkışta burada yavaşlar. Kendileri istediğinde yüzeye çıkarlar, sipariş üzerine değil.
Takımadanın tamamı özel çevre koruma bölgesidir. Batık Şehir hattından yalnızca yavaş geçilebilmesinin ve orada yüzülememesinin, bazı koylara demir atılamamasının ve Korsan Mağarası’nın 2025’te içeride yavrulayan Akdeniz fokları için zincirlenmesinin sebebi budur.
Kanalı açık denizden koruyan, yedi kilometrelik ıssız kireçtaşı ada. Kuzey kıyısında Batık Şehir uzanır; güney yüzü ise açık Akdeniz’den başka bir şey görmez ve oradan neredeyse hiçbir tekne dolaşmaz.
Kekova Adası’nın güney yüzüne oyulmuş uzun ve dar bir koy; havadan bakınca martıya benzediği için yörede Martı Koyu diye de anılır. Dik duvarlar, derin ve durgun su, neredeyse kimse yok: günübirlik tekneler bu tarafa dolaşmaz.
Dönüş yolunda, doğuya doğru gelirken uğranan yeşil sulu bir koy; adını da renginden alıyor. Günün son yüzme molalarından biri; ışık yumuşamış, diğer tekneler çoktan limana dönmüş oluyor.
Yıkık bir gözetleme kulesinin altındaki koy; yanında İkizler denen iki küçük ada var. Şnorkel için berrak bir zemin ve kıyının üstünde ayakta duran bir kale duvarı.
Günün ilk gerçek durağı, Çayağzı’ndan yirmi dakika sonra: sakin, temiz ve o saatte nadiren kalabalık; batıdan gelen tekneler henüz buraya ulaşmamış olur.
Çamların suya kadar indiği koy ve günün son yüzme molası. Ardından güvertede çay, kahve ya da bir tabak meyve; kimsenin bir yere yetişme derdi kalmamıştır.
Likya mezarlarının içine ve çevresine kurulmuş bir balıkçı köyü; karayolunun bittiği, teknelerin başladığı yer. Antik Theimussa’nın lahitleri tam su kıyısında duruyor.
Üçağız, antik Teimiussa’nın üzerinde durur ve Teimiussa bir bilmecedir: tiyatro bulunmamıştır, agora yoktur, adını hak eden bir tapınak da. Bol olan tek şey mezarlardır. Kıyı boyunca sıra sıra lahitler durur; kimisinin kapağı sağlam, birkaçında kabartma var, birinde Kluwanimi adlı bir çocuğun adı yazılı.
Arkeologların ağırlık verdiği yorum, Teimiussa’nın hiçbir zaman kendi başına bir kent olmadığı, tepelerdeki Kyaneai’ye bağlı bir liman ve mezarlık olduğu yönünde: meclisi ve kamu yapıları olan bir yerleşim değil, malın indirilip ölünün yatırıldığı işlek bir iskele.
Bugünkü köy mezarların yanına değil, aralarına kurulmuş; bu yüzden bir lahit bir bahçenin ortasında ya da bir duvarın dibinde çıkıverir. Çok Likyalı bir düzendir. Karayolu da burada biter: Üçağız’dan sonra sudan başka yol yoktur.
Karayolu bağlantısı olmayan bir köy. Çatıların üstünde bir haçlı kalesi, sığ suda duran bir Likya lahdi ve merdivenlerin tepesinde ev yapımı dondurma.
Kaleköy, Simena’nın su üstünde kalan kısmıdır ve tepedeki kale, köyün neden burada olduğunun cevabıdır. Kekova Adası kıyıya paralel uzanır ve anakarayla arasında iki dar boğaz bırakır. Bu kıyıdan geçen her şey bu boğazlardan birinden, surların gözü önünden geçmek zorundaydı. Kale bir kasabayı savunmak için değil, bir kapıyı gözlemek için yapılmıştı.
Gördüğünüz surlar ortaçağdan; Likya temelleri üzerine yükseltilmiş ve birden çok kez onarılmış. İçlerinde ise küçüklüğü yüzünden çoğu kişinin kaçırdığı bir şey var: ana kayaya oyulmuş, yaklaşık üç yüz kişilik bir tiyatro. Likya’nın en küçük tiyatrosudur. En üst sıradan, kalenin korumak için oraya konduğu boğaza dosdoğru bakarsınız.
Köyün altında, kapağı hâlâ yerinde duran bir Likya lahdi sığ suda durur; Kekova’nın en çok fotoğraflanan nesnesidir. Köye kara yolu yoktur. Tekneyle ya da yürüyerek ulaşılır; yüz kadar nüfusu olmasının ve yerinde bir otopark bulunmamasının sebebi de budur.
Tatil beldesi değil, çalışan bir tarım kasabası: ufka kadar seralar, cumartesi pazarı ve tam ortasında Noel Baba Kilisesi. Gelme sebebinizin neredeyse tamamı meydanın birkaç kilometre çevresinde.
Sahil yolunun üzerinde; Antalya ve Kaş otobüsleri buraya uğrar, Çayağzı limanına inen belediye dolmuşu da buradan kalkar. Denize beş kilometre.
Üçağız’dan iki kilometre içeride, Tyberissos’a çıkan yolun üzerinde sakin bir tarım köyü. Yörede hâlâ kullanılan eski adı Tırmısın, zamanla aşınmış Likçe adın kendisi.
Gökkaya’nın arkasındaki sırtta; üstündeki makilikte İstlada’nın mezarları dağınık durur ve kanalın boyu boyunca uzanan bir manzarası vardır.
Demre’den yaklaşık kırk kilometre uzakta bir dağ köyü ve Trysa’ya giriş kapısı. Yazın serin; yukarı çıkan yol zaten kendi başına gidilmeye değer.
Antik çağda Myros denen çay; dağlardan inip seraların arasından geçerek Çayağzı’nda denize karışır. Bu ovayı tarım toprağı yapan da odur, Andriake limanını dolduran da.
Teknelerimizin kalktığı yer ve yanındaki uzun plaj. Burada bir tatlı su kaynağı denize karışır ve Caretta Caretta’lar beslenmeye gelir.
Şehrin doğusunda sakin bir kum ve çakıl şeridi: sığ, ılık ve yer yer gölgeli. Kalabalık olmadan deniz isteyen ailelerin tercih ettiği yer.
Ovanın doğu ucunda uzanan açık bir plaj; arkasında seralar, onların ardında dağlar. Yürüyüş ve günün sonunda bir yüzme için ideal.
Demre’nin doğusunda, lagünün yanında uzun çakıllı bir plaj. Kasaba plajlarından daha sakin ve su daha çabuk derinleşir.
Beymelek’in arkasında, denizden bir kum setiyle ayrılmış acı su lagünü; yüzyıllardır balıkçılık yapılır. Kışın kuşlar, lokanta masalarında mavi yengeç ve dışarıda deniz ne yaparsa yapsın dümdüz duran bir su.
Kıyıya yakın, buradakilerin nesillerdir cilt için kullandığı mineralli kaynaklar. Soğuk, zengin ve kükürtten beklendiği gibi kokusundan bulunuyor.
Bazı yollar yürümek içindir, bazıları hissetmek için. Likya Yolu, Fethiye’den Antalya’ya yaklaşık 540 kilometre uzanır ve iki bin yıl önce yok olmuş bir uygarlığın kentlerini birbirine bağlar: Patara, Ksanthos, Aperlai, Myra, Simena, Olympos.
Demre ve Kekova etabı bütün rotanın en güzel bölümlerinden biridir. Sırtı aşan yürüyüşçüler, başka kimsenin göremediği manzaraya varır: aşağıda serilmiş Batık Şehir, kayasının üzerinde Kaleköy Kalesi, Korsan Mağarası’nın ağzı ve ufka kadar uzanan takımada.
Biz aynı yerleri öbür taraftan görüyoruz. İbrahim otuz yıldır bu kıyıyı denizden okuyor, yürüyenler yukarıdan okuyor — aynı kalıntılar, aynı ışık, varmanın iki ayrı yolu.
Myra, kilise ve Andriake’deki müze bir sabahı doldurur. Koylar ve Batık Şehir ise denizde tam bir gün demek. İkisini bir güne sıkıştırmak, insanların yıllarca hatırladığı kısmı aceleye getirmek olur.
Yazın Myra’yı ve kiliseyi 10:00’dan önce gezin; neredeyse hiç gölge yok ve tur otobüsleri sabahın ortasında geliyor. Deniz ise tam tersi: en sıcak dönemi temmuz–ekim arası.
Myra, kilise, Andriake, Sura ve plajlara araçla gidilir. Kyaneai’ye yoldan yürüyerek çıkılır. Batık Şehir, Tersane ve Kaleköy’e ise karayolu hiç yok.
Bu listenin yarısı yalnızca denizden var. Bizim yaptığımız gün tam olarak o.
